Έρευνες

Το Κέντρο Έρευνας για τις Ανθρωπιστικές Επιστήμες ανακοινώνει τα ερευνητικά αποτελέσματα των ερευνών που χρηματοδοτεί δημοσιεύοντας στον ιστότοπό του την πορεία των εργασιών καθώς και τις τελικές εκθέσεις της κάθε έρευνας. Αναρτώνται επίσης οι περιλήψεις των προτάσεων που εγκρίθηκαν προς χρηματοδότηση.

2017

Cultures and Cultural Production
Νίκος Κουρεμένος
Tίτλος Έρευνας
Νίκος Κουρεμένος, «Προς μία διαμόρφωση της Κοπτικής ταυτότητας: H αναγέννηση της Κοπτικής Λογοτεχνίας κατά τη διάρκεια της πατριαρχείας του Δαμιανού (578-605)»
Περίληψη

Η παρούσα έρευνα εγγράφεται στο αντικείμενο των Κοπτικών Σπουδών και ειδικότερα στην Κοπτική γραμματεία. Κύριος σκοπός της έρευνας είναι η κατάδειξη του ξεχωριστού και ιδιαίτερου χαρακτήρα της Κοπτικής γραμματειακής παραγωγής κατά την περίοδο του πατριάρχη Δαμιανού (578-605) και η συμβολή της στη διαμόρφωση μιας αυτόχθονης και ανεξάρτητης Κοπτικής ταυτότητας. Στο πλαίσιο της έρευνας, θα εξεταστούν…

Περισσότερα

Cultures and Cultural Production
Γιάννης Παπαχρήστου
Tίτλος Έρευνας
Γιάννης Παπαχρήστου, «Η έννοια της μνήμης στον ύστερο πλατωνισμό»
Περίληψη

Η έννοια της μνήμης αποτελεί μία από τις θεμελιώδεις έννοιες του ανθρώπινου βίου. Όταν μιλούμε για μνήμη, όλοι φαίνεται να κατανοούμε τι σημαίνει και πώς επηρεάζει τη ζωή μας. Ωστόσο, η έννοια της μνήμης φαίνεται να εκτείνεται σε ένα ευρύτατο νοηματικό φάσμα που ουσιαστικά δυσκολεύει τον ορισμό της. Θυμόμαστε γεγονότα του παρελθόντος, πώς συνέβησαν, προσωπικές…

Περισσότερα

The Study of the Human Past
Νίκος Χριστοφής
Tίτλος Έρευνας
Νίκος Χριστοφής, «Η ‘Ένωση’ στην Πολιτική Ρητορική της Ελληνικής και Κυπριακής Αριστεράς τις δεκαετίες 1950 και 1960: Οι Πολύπλευρες Πορείες ενός Κινήματος»
Περίληψη

Η παρούσα έρευνα δεν θα εστιάσει, σε αντίθεση με την κυρίαρχη βιβλιογραφική τάση να αντιμετωπίζει το Κυπριακό Ζήτημα μέσα από διπλωματική ή/και την «εθνική» αφήγηση, στα στοιχεία εκείνα και τον χαρακτήρα του κυπριακού αγώνα αυτόν καθέ αυτόν, αλλά στο πώς το αίτημα για Ένωση μεταμορφώθηκε και εσωτερικοποιήθηκε πολιτικά και κοινωνικά στην Ελλάδα και την Κύπρο….

Περισσότερα

The Social World, Diversity, Institutions and Values
Σοφία Νικολαΐδου
Tίτλος Έρευνας
Σοφία Νικολαΐδου, «Αστικές κοινωνικές πρωτοβουλίες για ‘διατροφική δικαιοσύνη’: νέες μορφές δικτύων αλληλεγγύης και κοινωνικής αλληλεπίδρασης στην Ελλάδα»
Περίληψη

H έρευνα πραγματεύεται την πρόσφατη άνοδο των κοινωνικών αιτημάτων για «διατροφική δικαιοσύνη» (food justice) στην Ελλάδα, η οποία εντάσσεται στον ευρύτερο θεωρητικό προβληματισμό που αναπτύσσεται διεθνώς γύρω από την έννοια της «αστικής ανθεκτικότητας» (urban resilience) και την αναγκαιότητα της ασφάλειας των τροφίμων και του τροφικού σχεδιασμού των πόλεων, ειδικά σε περιόδους οικονομικής κρίσης. Επισημαίνοντας τόσο…

Περισσότερα

Cultures and Cultural Production
Άννα Παπαέτη
Tίτλος Έρευνας
Άννα Παπαέτη, «Μουσική στα στρατόπεδα κράτησης στη (μετ)εμφυλιακή περίοδο στην Ελλάδα (1947–1957)»
Περίληψη

Η έρευνα πραγματεύεται την (κατά)χρήση της μουσικής σε στρατόπεδα κράτησης κατά την (μετ)εμφυλιακή περίοδο στην Ελλάδα 1947–1957. Επικεντρώνεται σε μια διάσταση της μουσικής η οποία δεν έχει ερευνηθεί επαρκώς, στους τρόπους δηλαδή με τους οποίους η μουσική έχει χρησιμοποιηθεί ως μέσο τρόμου κι εξευτελισμού με στόχο να «σπάσει» τους φυλακισμένους αλλά και να λειτουργήσει ως…

Περισσότερα

The Study of the Human Past
Νίκος Τζαφλέρης
Tίτλος Έρευνας
Νίκος Τζαφλέρης, «Ο ρόλος της JOINT στη μεταπολεμική Ελλάδα»
Περίληψη

Η έρευνα εστιάζει στο ρόλο της American Jewish Joint Distribution Committee (JDC γνωστή κυρίως ως JOINT) στην Ελλάδα μετά το τέλος του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου. Η ναζιστική Γερμανία εξόντωσε με συστηματικό τρόπο τους Εβραίους της Ευρώπης καταστρέφοντας τις περισσότερες εβραϊκές κοινότητες. Μέσα στο μεταπολεμικό χάος του ελληνικού Εμφυλίου Πολέμου η βοήθεια του ελληνικού κράτους για…

Περισσότερα

The Study of the Human Past
Ειρήνη Γκουνταρούλη, Βασίλης Ρούτσης, Μανώλης Πατηνιώτης
Tίτλος Έρευνας
Ειρήνη Γκουνταρούλη, Βασίλης Ρούτσης, Μανώλης Πατηνιώτης «Χαρτογραφώντας τον Διαφωτισμό: Τα Πνευματικά Δίκτυα και η Διαμόρφωση της Γνώσης στην Ευρωπαϊκή Περιφέρεια»
Περίληψη

Ποιος είναι ο ρόλος των πνευματικών και γεωγραφικών ταξιδιών των λογίων της περιφέρειας στη διαδικασία διαμόρφωσης της γνώσης κατά την περίοδο του Διαφωτισμού; Με ποιόν τρόπο μπορεί το πεδίο των digital humanities να συνεισφέρει, να ενισχύσει ή να αλλάξει την εικόνα την οποία έχουμε για τη διαδικασία διαμόρφωσης της γνώσης κατά τη διάρκεια του Διαφωτισμού;…

Περισσότερα

The Study of the Human Past
Gianluca Cantoro, Στεφανία Μιχαλοπούλου, Χριστίνα Τσιγωνάκη
Tίτλος Έρευνας
Gianluca Cantoro, Στεφανία Μιχαλοπούλου, Χριστίνα Τσιγωνάκη «ΠΙΟ ΨΗΛΑ ΑΠΟ ΤΑ ΒΟΥΝΑ. ‘Απολιθωμένα’ ανθρωπογενή τοπία σε ορεινές περιοχές ερευνημένα από τον ουρανό»
Περίληψη

Η έρευνα «Πιο ψηλά από τα βουνά» έχει σαν σκοπό της μια εκτεταμένη εναέρια αρχαιολογική έρευνα πάνω από τα βουνά της Κρήτης με σκοπό τη δημιουργία ενός άτλαντα ιστορικών οικισμών, απλών κτισμάτων και συναφών πολιτιστικών κατασκευών. Η έρευνα εμπνέεται από τη θεώρηση πως ο χώρος που μας περιβάλλει και με τον οποίο αλληλεπιδρούμε συνεχώς, δεν…

Περισσότερα

2016

The Study of the Human Past
Νικόλαος Δημάκης
Tίτλος Έρευνας
Νικόλαος Δημάκης: «Η αρχαιολογία του παιδικού θανάτου: παιδικές ταφές στην Αττική από την κλασική και την ελληνιστική περίοδο»
Περίληψη

Σύμφωνα με γραπτές πηγές, τα ταφικά έθιμα και στην αρχαία Ελλάδα θεωρούνταν sine qua non για την ομαλή  μετάβαση της ψυχής στον Κάτω Κόσμο. Προβληματίζει όμως η σιωπή των πηγών για τον παιδικό θάνατο (έως περίπου τον 4ο αι. π.Χ.) αν και οι γνωστές παιδικές ταφές σε νεκροταφεία της Κλασικής και Ελληνιστικής περιόδου ουδόλως αντικατοπτρίζουν…

Περισσότερα

The Study of the Human Past
Άννα Μαρία Δρουμπούκη
Tίτλος Έρευνας
Άννα Μαρία Δρουμπούκη: «Επανορθώνοντας το παρελθόν: Οι γερμανικές αποζημιώσεις για το Ολοκαύτωμα των Ελλήνων Εβραίων»
Περίληψη

Για τους περισσότερους επιζώντες της Σοά (Ολοκαύτωμα), το τέλος του πολέμου το 1945 δεν σηματοδότησε το τέλος της βίας, του φόβου, των διώξεων και της αδικίας. Αυτές οι παράμετροι υπογραμμίζουν με εντονότερα χρώματα το γεγονός ότι μένει ακόμα να γραφτεί μια πλήρης μεταπολεμική ιστορία των επιζώντων στην Ελλάδα και στην Ευρώπη, μια καταγραφή της ανασύνθεσης…

Περισσότερα

Cultures and Cultural Production
Μενέλαος-Δημήτριος Κούντουρας
Tίτλος Έρευνας
Μενέλαος-Δημήτριος Κούντουρας: «Μουσική και ποίηση των τροβαδούρων στο Λατινικό βασίλειο της Θεσσαλονίκης μετά το 1204»
Περίληψη

Η τέταρτη σταυροφορία και τα ιστορικά γεγονότα της άλωσης της Πόλης από τους Σταυροφόρους το 1204, είναι ευρέως γνωστά. Λίγο γνωστή έως άγνωστη παραμένει η δραστηριότητα των τροβαδούρων που ακολούθησαν τη σταυροφορία, καθώς και η μετέπειτα πορεία τους στον ελλαδικό χώρο, με ό,τι αυτό μπορεί να σημαίνει για την πολιτιστική ζωή στα λατινοκρατούμενα εδάφη της…

Περισσότερα

Cultures and Cultural Production
Λέανδρος Κυριακόπουλος
Tίτλος Έρευνας
Λέανδρος Κυριακόπουλος: «Επιτελώντας τον Ευφορικό Κοσμοπολιτισμό: Δημόσιος Χώρος και Νομαδισμός στην Ηλεκτρονική Χορευτική Μουσική»
Περίληψη

Η παρούσα έρευνα επιθυμεί να μελετήσει τα πολιτικά, κοινωνικά και πολιτισμικά συμφραζόμενα που κάνουν επιθυμητό το αποκαλυπτικό και ευφορικό ταξίδι στα πλαίσια της ηλεκτρονικής χορευτικής μουσικής και, ως εκ τούτου, τις επιτελεστικές διαδικασίες που έχουν συγκροτήσει το χάρτη των ευρωπαϊκών φεστιβαλικών προορισμών. Σκοπός της είναι να θέσει ερωτήματα που αφορούν στη συγκρότηση της κοινότητας και…

Περισσότερα

Cultures and Cultural Production
Πέτρος Πετρίδης
Tίτλος Έρευνας
Πέτρος Πετρίδης: «Ψηφιακή Εργασία, Theorycraft και Βάσεις Δεδομένων στο πλαίσιο των Διαδικτυακών Παιχνιδιών»
Περίληψη

Η παρούσα έρευνα στοχεύει στην εθνογραφική διερεύνηση των διαδικτυακών παιχνιδιών, γνωστότερων ως «MMOGs» (Massively Multiplayer Online Games), όπως αυτά βιώνονται και γίνονται αντιληπτά από τη σκοπιά των Ελλήνων παικτών. Παρόλο που τα διαδικτυακά παιχνίδια έχουν αποτελέσει δημοφιλές θέμα ακαδημαϊκής διερεύνησης, οι περισσότερες έρευνες αναφέρονται είτε στο παιχνίδι με την ταυτότητα (identity play), δηλαδή την εναλλακτική…

Περισσότερα

The Study of the Human Past
Νίκος Ποταμιάνος
Tίτλος Έρευνας
Νίκος Ποταμιάνος: «Απόκριες στην Αθήνα 1800-1940: λαϊκή κουλτούρα, αστική κουλτούρα, ηγεμονία»
Περίληψη

Οι απόκριες αποτελούν ένα πολύπλευρο πολιτισμικό φαινόμενο, στο οποίο η διασκέδαση και η κοινωνικότητα συνδυάζονται με την κοινωνική και πολιτική κριτική και με την τελετουργική αντιστροφή του κόσμου. Συνιστούν, λοιπόν, ένα προνομιακό σημείο παρατήρησης για την κοινωνική ιστορία. Οι απόκριες στην Αθήνα δεν έχουν ακόμα μελετηθεί επιστημονικά. Κατά τον 19ο και τον 20ό αιώνα υπέστησαν…

Περισσότερα

Cultures and Cultural Production
Υπατία Βουρλούμη
Tίτλος Έρευνας
Υπατία Βουρλούμη: «Performancescapes: Η Αθήνα της διαφυγής και οι τέχνες του εφικτού»
Περίληψη

Η ερευνητική μου πρόταση με τον τίτλο «Performanscapes: Η Αθήνα της διαφυγής και οι τέχνες του εφικτού» αναλύει την ανάδυση, την επικράτηση αλλά και τον πολλαπλασιασμό των πειραματικών καλλιτεχνικών πρακτικών κατά τη διάρκεια των τελευταίων χρόνων στην Αθήνα. Πρόσφατα έχει υπάρξει μία αξιοσημείωτη αύξηση στην ποικιλομορφία των καλλιτεχνικών δρώμενων που αναδύονται από και ενάντια σε…

Περισσότερα

Cultures and Cultural Production
Αντώνης Βραδής, Γιώργος Ματτές
Tίτλος Έρευνας
Αντώνης Βραδής, Γιώργος Ματτές: «Επιστήμη της Αστυνομίας σε ψηφιακά περιβάλλοντα»
Περίληψη

Στις βιομηχανικές κοινωνίες, ο κλάδος της εγκληματολογίας καθορίζει ποιος υπολογίζεται ως παρεκκλίνων ενώ έχει αναπτύξει ταξινομικά συστήματα και άλλα εργαλεία για την αποτίμηση του βαθμού κοινωνικής ένταξης. Η παρέκκλιση στην πιο συμβατική της έννοια, είναι το αποτέλεσμα ενός πολύπλοκου δικαστικού/γραφειοκρατικού προτσές, και σε ένα τέτοιο πλαίσιο η αστυνόμευση συσχετίζεται με νόρμες κοινωνικής λειτουργικότητας και οικονομικής…

Περισσότερα

Cultures and Cultural Production
Ζήσης Κοτιώνης, Ιωάννα Μπαρκούτα, Αντώνης Αντωνίου
Tίτλος Έρευνας
Ζήσης Κοτιώνης, Ιωάννα Μπαρκούτα, Αντώνης Αντωνίου: «Πολιτικές στέγασης και πρακτικές κατοίκησης σε συνθήκες έκτακτης ανάγκης στην πόλη του Βόλου (1922-2015)»
Περίληψη

Βασική ιδέα της έρευνας είναι η «χωρικοποίηση» του θεωρητικού λόγου της «έκτακτης ανάγκης» με σημείο αναφοράς την πόλη του Βόλου. Η προσοχή εστιάζεται σε τρεις περιόδους κρίσης: την άφιξη των προσφύγων το 1922, τους βομβαρδισμούς του 1940-41 και τους σεισμούς της δεκαετίας του ’50, καταλήγοντας στη σύγχρονη οικονομική και κοινωνική συνθήκη (από το 2010 μέχρι…

Περισσότερα