The Study of the Human Past

«Μοναστηριακή οικονομία και γαιοκτησία στη μετά-δήμευση εποχή (1568-1700): Οικονομική διαχείριση και γαιοκτησία της Μονής Μεγάλου Μετεώρου»

Λεπίδα Στυλιανή

ΈρευναΗμερίδαΣύντομο Βιογραφικό

Συνοπτική Περιγραφή της Έρευνας

Η προτεινόμενη έρευνα, αξιοποιώντας τμήμα του αδημοσίευτου οθωμανικού αρχείου της Μονής Μεταμορφώσεως στα Μετέωρα (γνωστή ως Μεγάλο Μετέωρο), επιδιώκει να ανασυνθέσει πτυχές της οικονομικής και κοινωνικής ιστορίας της οθωμανικής περιόδου ακολουθώντας μια προκαθορισμένη οπτική.

Πιο συγκεκριμένα, η μονή Μεγάλου Μετεώρου προσεγγίζεται ως μια κοινωνικό-οικονομική μονάδα εντός του οθωμανικού διοικητικού πλαισίου, και κατ’ επέκταση μέσα στο ίδιο πλαίσιο μελετάται η μοναστηριακή οικονομία, όπως αυτή διαμορφώθηκε κατά το χρονικό διάστημα του ύστερου 16ου αιώνα και ολόκληρου του 17ου αιώνα. Το υπό μελέτη αρχειακό υλικό καλύπτει το χρονικό διάστημα μεταξύ των ετών 1568 και 1700 και ανέρχεται σε περίπου 600 έγγραφα ποικίλης τυπολογίας. Το σχέδιο εργασίας περιλαμβάνει τη μετάφραση των οθωμανικών εγγράφων, την επεξεργασία των δεδομένων τους και την εξαγωγή συμπερασμάτων, με απώτερο στόχο την ένταξη των ευρημάτων σε έναν ευρύτερο διάλογο και προβληματική.

Το έτος 1568, το οποίο έχει επιλεγεί ως χρονική αφετηρία της εν λόγω έρευνας, συνιστά μια τομή στην ιστορία της μοναστηριακής οικονομίας, καθώς σηματοδότησε τη μετάβαση από ένα ασαφές νομικό πλαίσιο σε ένα πιο ανελαστικό, το οποίο αμφισβήτησε το καθεστώς νομιμότητας της μοναστηριακής περιουσίας και επέβαλε τη δήμευση της. Η μοναστηριακή περιουσία περιήλθε στο οθωμανικό δημόσιο, ενώ σε δεύτερο χρόνο δόθηκε η δυνατότητα αγοράς από τους προκατόχους της. Ξεκίνησε τότε εκ μέρους των μοναστηριών μια προσπάθεια ανάκτησης και διαχείρισης της δημευθείσας περιουσίας τους, την οποία επιχειρούμε να καταγράψουμε.

Σε ό,τι αφορά στο ζήτημα της δήμευσης αλλά κυρίως της μετά-δήμευσης περιόδου, οι μέχρι τώρα εκπονηθείσες μελέτες έχουν εστιάσει κυρίως στη νομική θεώρησή του. Αντλώντας από την κεκτημένη γνώση, η προτεινόμενη έρευνα επιλέγει μια πραγματιστική οπτική και επιδιώκει να μελετήσει τις οικονομικές και κοινωνικές πτυχές του ζητήματος. Επιχειρεί να σκιαγραφήσει το οικονομικό προφίλ της μονής, αναζητά τις στρατηγικές διαχείρισης της «κρίσης» του ’68 και τις οικονομικές της επιπτώσεις, αλλά και τους μηχανισμούς επιβίωσης και εξέλιξής της μονής κατά τον 17ο αιώνα. Εξετάζονται τα χαρακτηριστικά της μοναστηριακής γαιοκτησίας και η διαχείρισή της. Επιπλέον, ιχνηλατείται το πλέγμα των σχέσεων της μονής τόσο με την κεντρική και επαρχιακή διοίκηση όσο και με τον ευρύτερο κοινωνικό και εκκλησιαστικό της περίγυρο. Τέλος, και στο βαθμό που τα δεδομένα του αρχειακού υλικού το επιτρέψουν, θα αναζητηθεί η περιβαλλοντική διάσταση με σκοπό να διαφανεί το πώς η μονή διαχειριζόταν τον φυσικό χώρο στις περιοχές όπου κατείχε γαίες και εάν σημειώνονται μεταβολές στη χρήση του στη διάρκεια του χρόνου.

Online Workshop

Ottoman Archives in Christian Orthodox Monasteries: Methodological issues and research perspectives

18 November 2022

The workshop will be held via zoom.
Zoom link: https://us02web.zoom.us/j/85455621973?pwd=ejRCNXRGODlvVFoyYU9OaHZDcjJGQT09

The event will also be streamed online on Facebook: https://fb.me/e/2doDZqtvp

This workshop is organized by Dr. Styliani Lepida within the context of her research project “Monastic Economy and Land Tenure in the Post-Confiscation Era (1568-1700): Economic Management and Land Tenure of the Great Meteoron Monastery” which is supported by the Research Centre for the Humanities (RCH) for the year 2022.

 

You may watch the workshop here: https://fb.watch/gTknm9PNDv/


PROGRAM

16.30-16.50 Welcome

Kostas Gavroglu, RCH Founding Member; Emeritus Professor of History of Science, University of Athens

Styliani Lepida, Postdoctoral Researcher, Research Centre for the Humanities Scholar – Aristotle University of Thessaloniki

 

SESSION 1

Chair: Styliani Lepida

16.50 – 17.10 Eugenia Kermeli, Professor, Institute of Turkish StudiesHacettepe University, “Ottoman Juridical Practice and the Concept of Justice among Ottoman Orthodox”

17.10 – 17.30 Molly Greene, Professor, Princeton University, “The Documentary Trail of a Remote Region”

17.30 – 17.50 Phokion Kotzageorgis, Associate Professor, Aristotle University of Thessaloniki, “What can an Ottomanist find in an Ottoman Monastic Archive?”

17.50 – 18.20 Discussion – Q&A

 

18.20 – 18.40 Break

 

SESSION 2

Chair: Phokion Kotzageorgis

18.40 – 19.00 Vanessa R. de Obaldía, Postdoctoral Researcher, ERC Starting Grant Project MAMEMS – Johannes Gutenberg University of Mainz, “The Cataloguing of the Ottoman Holdings of Simonopetra Monastery: Between Traditional Documentation and the Digital Humanities”

19.00 – 19.20 Efthimios Maheras, PhD Candidate, University of Crete, “Dealing with an Insular Monastic Archive: The Documents of the Monastery of Saint John the Theologian of Patmos”

19.20 – 19.40 Styliani Lepida, Postdoctoral Researcher, Research Centre for the Humanities Scholar – Aristotle University of Thessaloniki, “Ottoman Documents on the Socio-Economic Status of the Great Meteoron Monastery in the Post-Confiscation Era (late 16th-17th century)”

19.40 – 20.10 Discussion – Q& A

 

20.10 – 20.15 Closing Comments – End of the Workshop

 


Workshop Program (PDF, JPG)

Workshop Poster (PDF, JPG)