The Study of the Human Past

«Η Αρχαιολογία στο μέτωπο. Πολιτιστική πολιτική και αρχαιολογικά έργα στη γη της Ιωνίας (1919-1922)»

Λεκάκης Στέλιος

ΈρευναΗμερίδαΣύντομο ΒιογραφικόΔημοσιεύσεις

Συνοπτική Περιγραφή της Έρευνας

Το προτεινόμενο έργο θα εξετάσει τις δραστηριότητες των Ελλήνων αρχαιολόγων στη Μικρά Ασία το διάστημα 1919-1922 και τον ρόλο τους στη σύνθεση των εθνικών ταυτοτήτων στη Νοτιοανατολική Ευρώπη και την Τουρκία, μετά τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Η έρευνα θα βασιστεί σε βιβλιογραφική και αρχειακή έρευνα, συνθέτοντας ένα σύνολο πληροφορίας για κάποιες αρχαιολογικές θέσεις στη Μικρά Ασία – θέατρα μιας ιδιότυπης ‘συγκρουσιακής’ αρχαιολογίας και διαχείρισης μνημείων στις αρχές του 20ου αιώνα.

Το έργο αποτελεί μια συστηματική έρευνα και σύνθεση δεδομένων σχετικά με τις δραστηριότητες της Αρχαιολογικής Αποστολής Μικράς Ασίας (1919-1922), τις εξέχουσες προσωπικότητες που τη στελέχωσαν και τον ρόλο τους στο πολιτικό περικείμενο κατά τη διάρκεια της αποσύνθεσης της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και του αυξανόμενου οικονομικού ανταγωνισμού των Ευρωπαϊκών δυνάμεων στην περιοχή.

Τα κύρια ερευνητικά ερωτήματα που θα μελετηθούν περιλαμβάνουν:

  1. Την εξέταση της επιλογής των συγκεκριμένων θέσεων για αρχαιολογική διερεύνηση, τον τρόπο διερεύνησής τους και κάποια από τα ευρήματα.
  2. Τη μελέτη των δραστηριοτήτων της Αρχαιολογικής Αποστολής Μικράς Ασίας και των σχέσεών τους με τα σύγχρονα πολιτιστικά έργα στην Ελλάδα και την Τουρκία, εξετάζοντας παράλληλα το πώς ο ‘κλασικισμός’ και η ‘βυζαντινή ταυτότητα’ συνέβαλαν στη σύνθεση των εθνικών κρατών στις αρχές του 20ου αιώνα.
  3. Την ανάλυση της σχέσης μεταξύ των δραστηριοτήτων της Αρχαιολογικής Αποστολής και της ανασκαφής/μετακίνησης των αρχαιοτήτων στη Μικρά Ασία μετά τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο από άλλα ξένα αρχαιολογικά ιδρύματα.
  4. Την εξέταση του τρόπου με τον οποίο οι ανακαλυπτόμενες αρχαιότητες οργανώθηκαν σε διαφορετικά εθνικά αφηγήματα και τη δυνατότητα που μας δίνει αυτός ως σημείο αναφοράς για να προσεγγίσουμε χρήσεις και καταχρήσεις της πολιτιστικής κληρονομιάς στη δημιουργία ‘εθνικής συνείδησης’ για τις ‘φαντασιακές κοινότητες’ της Νοτιοανατολικής Ευρώπης στις αρχές του 20ου αιώνα.
  5. Την προοπτική θεώρηση αυτής της μελέτης περίπτωσης -για τη χρήση της πολιτιστικής κληρονομιάς σε μια ταραχώδη περίοδο- ως βάση για μελλοντικά προγράμματα, με σκοπό την προώθηση της αλληλοκατανόησης και της συνεργασίας μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας.
  6. Την εξέταση της αξίας της αρχαιολογικής γνώσης που δημιουργήθηκε στις αρχές του 20ου αιώνα, ως βάση για συνεργατικά σχέδια διαχείρισης αρχαιολογικών θέσεων με αντικρουόμενες ιστορίες/ερμηνείες, όπως και των υπό συζήτηση.

Το προτεινόμενο έργο είναι η τελευταία φάση ενός ευρύτερου προγράμματος που εκκίνησε το 2007 και ολοκληρώνεται με τη σύνθεση ενός μικρού βιβλίου, το 2019, εκατό χρόνια μετά την απόβαση των ελληνικών δυνάμεων στη Μικρά Ασία.


Ημερίδα

«Η αρχαιολογία στο μέτωπο και τα μετόπισθεν. Στοιχεία πολιτιστικής πολιτικής μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή»

Παγκόσμιο Πολιτιστικό Ίδρυμα Ελληνισμού Διασποράς
Λεωφόρος Δεκελείας 127, Νέα Φιλαδέλφεια Αττικής 143 42
Κυριακή 12 Ιανουαρίου 2020, 11:00 π.μ.

Η ημερίδα πραγματοποιείται στο πλαίσιο της έρευνας με τίτλο «Η Αρχαιολογία στο μέτωπο. Πολιτιστική πολιτική και αρχαιολογικά έργα στη γη της Ιωνίας (1919-1922)» που χρηματοδοτήθηκε από το Κέντρο Έρευνας για τις Ανθρωπιστικές Επιστήμες για το έτος 2019. Σε συνεργασία με το Παγκόσμιο Πολιτιστικό Ίδρυμα Ελληνισμού της Διασποράς Δήμου Νέας Φιλαδέλφειας – Νέας Χαλκηδόνας και τη MONUMENTA, Αστική Μη Κερδοσκοπική Εταιρεία για την προστασία της φυσικής και της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς Ελλάδας και Κύπρου.


 


Πρόγραμμα

Ξενάγηση στη συλλογή του Μουσείο Μικρασιατικού Ελληνισμού «Φιλιώ Χαϊδεμένου»

Στέλιος Λεκάκης (McCord Centre, Newcastle University):
Η Αρχαιολογία στο μέτωπο. Πολιτιστική πολιτική και αρχαιολογικά έργα στη γη της Ιωνίας (1919-1922)

Καλλιόπη Αμυγδάλου (Ελληνικό Ίδρυμα Ευρωπαϊκής και Εξωτερικής Πολιτικής):
Η ανοικοδόμηση της Σμύρνης μετά την καταστροφή του 1922: Αρχιτεκτονική, πόλη και εθνική ταυτότητα

Βασίλης Κουτσούκος (Τμήμα Γεωγραφίας, Πανεπιστήμιο Αιγαίου):
Μνημειακοί και συμβολικοί τόποι υπό αμφισβήτηση. Ενδεικτικές περιπτώσεις διαχείρισης σε μια νέο-προσαρτημένη επαρχία (1919-1930)

Αποστολία Γαλάνη (Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης, ΕΚΠΑ):
Αφηγήσεις του πολιτισμικού τραύματος μέσα από τα μνημεία: η συμβολή τους στην άτυπη εκπαίδευση

Ξενάγηση: Ειρήνη Γρατσία (MONUMENTA): Τα ιστορικά κτήρια της Νέας Φιλαδέλφειας


Αφίσα – Πρόγραμμα Ημερίδας (PDF, JPG)

Δελτίο τύπου Ημερίδας (PDF)

Ο Στέλιος Λεκάκης σπούδασε κλασική αρχαιολογία και διαχείριση πολιτιστικής κληρονομιάς στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και στο University College London. Είναι Ερευνητής στο Πανεπιστήμιο του Newcastle (αρχαιολογία, χαρακτηρισμός, πρόσληψη & διαχείριση του πολιτιστικού τοπίου) και διδάσκει Πολιτιστική Πολιτική στο Ανοιχτό Πανεπιστήμιο Κύπρου και Πολιτική Οικονομία στο Ελληνικό Ανοιχτό Πανεπιστήμιο. Συνεργάζεται με ΜΚΟ (ιδρυτικό μέλος της MONUMENTA) και Πανεπιστήμια ως Σύμβουλος Διαχείρισης Πολιτιστικής Κληρονομιάς στην Ελλάδα και το εξωτερικό, ιδιαίτερα σε προγράμματα συμμετοχικών στρατηγικών διαχείρισης και πολιτιστικής πληροφορικής. Μελέτες του έχουν δημοσιευθεί σε ακαδημαϊκά περιοδικά και συλλογικούς τόμους.

http://www.unthing.gr

Newcastle University Profile

Academia.edu

 

 

Επιλεγμένες Δημοσιεύσεις

  • Lekakis, S. (ed). Cultural heritage in the realm of the commons. London: Ubiquity Press (forthcoming)
  • Lekakis, S. Archaeology on the front line: digging politics in Asia Minor 1919–1922. Heritage Turkey 8 (forthcoming)
  • Lekakis, S., Shakya, S., Kostakis, V., 2018. Bringing the community back: Α case study of the post-earthquake heritage restoration in Kathmandu valley. Sustainability 2018, 10, 2978.
  • Lekakis, S., 2018. “To the splendour of our Byzantine heritage”. Managing Orthodox churches in the island of Naxos, in J.Crow, D.Hill (eds.), Naxos and the Byzantine Aegean: Insular Responses to Regional Change Papers and Monographs from the Norwegian Institute at Athens, Vol. 7. Athens: Norwegian Institute at Athens: 371-390
  • Λεκάκης, Σ., 2017. Νησιωτικοί κόσμοι: Συζητώντας τις έννοιες του νησιού και της νησιωτικότητας στο Αιγαίο, στο Μ. Σέργης, Β. Φραγκουλόπουλος (επιμ.) 2017, Πρακτικά του Ε΄ Πανελληνίου Συνεδρίου: Η Νάξος διαμέσου των Αιώνων. Νάξος: Δήμος Νάξου & Μικρών Κυκλάδων, 785-800
  • Λεκάκης, Σ., Γρατσία, Ε., Σιδέρη, Α. (επιμ.), 2016. Πράττουμε για τα μνημεία. Αθήνα: Εκδόσεις MONUMENTA. Συνεπιμέλεια πρακτικών της 3ης ημερίδας-δημόσιας συζήτησης του προγράμματος «Τοπικές Κοινωνίες & Μνημεία» με εκτεταμένη εισαγωγή, πρόλογο και αγγλική περίληψη.
  • Λεκάκης, Σ., 2016. H διαχείριση της πολιτιστικής κληρονομιάς στην Ευρώπη και την Ελλάδα. Μια επισκόπηση, στο Μ. Φιλήμονος, Β. Νικολόπουλος και Χρ. Μητσοπούλου (επιμ.), Η αρχαιολογία στην Ελλάδα του σήμερα. Πρακτικά του συνεδρίου της ΗΩΣ, 24-25.05.15.  Αθήνα: ΗΩΣ, 115-132
  • Lekakis, S., 2012. The Cultural Property debate, in T. Smith, D. Plantzos, 2012. A Companion to Greek Art, vol.2. Oxford: Wiley-Blackwell, 683-697